Bahçe Bitkileri Programı Müfredatı: Tohumdan Uzmanlığa Akademik Yolculuk

Bahçe Bitkileri Programı, öğrencilere dört yıllık kapsamlı bir eğitim yolculuğu sunarak, temel bilimlerden ileri düzey uzmanlık alanlarına uzanan geniş bir bilgi ve beceri yelpazesi kazandırmaktadır. 8 yarıyıl boyunca titizlikle tasarlanmış müfredatımız, teorik derinlik ile pratik uygulama arasında mükemmel bir denge kurarak, sektörün ihtiyaç duyduğu donanımlı profesyonelleri yetiştirmektedir.

---

🌱 BİRİNCİ YIL: BİLİMSEL TEMELLERİN ATILDIĞI DÖNEM

1. Yarıyıl: Temel Bilimlere Giriş

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi-I (ATA101) | 2-0 Kredi Öğrencilerimiz, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecini, Osmanlı'dan modern ulus devlete geçiş dinamiklerini ve Atatürk'ün liderliğindeki Ulusal Bağımsızlık Savaşı'nın tarihsel analizini derinlemesine inceleyerek, ülke tarihine ilişkin eleştirel bakış açısı kazanırlar.

Botanik (BOT103) | 3-0 Kredi Bitki biliminin temel yapı taşı olan bu derste öğrenciler, sitoloji (hücre bilimi) ile başlayarak, hücre organelleri, nukleus, kromozomlar ve hücre çeperi kimyasal yapısını öğrenirler. Histoloji bölümünde meristemler, koruyucu dokular, iletim ve salgı dokuları incelenir. Organografi kısmında ise kök, gövde, yaprak, çiçek, meyve ve tohum yapıları ayrıntılı olarak ele alınır. Bu ders, bitki dünyasını mikroskobik düzeyden makroskobik organlara kadar anlamak için kritik temel oluşturur.

Fizik (FİZ105) | 3-0 Kredi Fiziksel dünya yasalarının anlaşılması için gerekli temel bilgiler sunulur: hareket kanunları, enerji korunumu, momentum, dairesel hareket ve katı cisimlerin dönme dinamikleri. Tarımsal mühendislik uygulamalarında karşılaşılacak mekanik problemlerin çözümü için fiziksel düşünme yetisi geliştirilir.

Yabancı Dil-I / İngilizce (ING101) | 2-0 Kredi Akademik ve profesyonel hayatta İngilizce okuma, konuşma, dinleme ve yazma becerilerinin geliştirilmesi hedeflenir. Özellikle tarım ve bahçecilik literatürünü takip edebilme yetisi kazandırılır.

Kimya (KİM107) | 3-0 Kredi Kimyaya giriş, atom ve molekül yapısı, kimyasal bağlar, reaksiyon denklemleri, yükseltgenme-indirgenme, kimyasal kinetik ve denge konuları teorik olarak işlenir. Laboratuvar uygulamalarında anyonların ve katyonların analitik kimya yöntemleriyle tanımlanması öğretilir. Bu ders, bitki besleme ve toprak kimyası gibi ileri derslerin temelini oluşturur.

Matematik (MAT109) | 3-0 Kredi Reel sayılar, fonksiyonlar (trigonometrik, üstel, logaritmik, hiperbolik), limit, süreklilik, türev ve yüksek mertebeden türevler konuları kapsamlı olarak işlenerek, öğrencilerin analitik düşünme ve matematiksel modelleme yetenekleri geliştirilir.

Tarım Deontolojisi (TRD111) | 2-0 Kredi Ziraat mühendisliği meslek etiği, yetki ve sorumluluklar, sürdürülebilir tarım anlayışı ve tarımsal etik kuramlar ele alınır. Öğrencilere mesleki değerler ve etik ilkeler konusunda bilinç kazandırılır.

Türk Dili-I (TUR101) | 2-0 Kredi Dil-toplum-kültür ilişkisi, Türkçenin dünya dilleri arasındaki yeri, ses ve yapı özellikleri, yazım kuralları, anlatım teknikleri ve akademik yazım becerileri öğretilir. Öğrencilerin dilekçe, rapor ve kompozisyon gibi temel yazma becerilerini geliştirmeleri sağlanır.

2. Yarıyıl: Temel Bilimlerin Derinleştirilmesi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi-II (ATA102) | 2-0 Kredi Türk Devrimi çerçevesinde devlet ve toplumun modernleşme sürecindeki radikal dönüşümler, Cumhuriyet dönemi reformları ve günümüze yansımaları incelenir.

Bahçe Bitkileri Prensipleri (BAH112) | 3-0 Kredi Öğrencilerin bahçecilik dünyasına ilk adımı! Dünya ve Türkiye'de yetiştirilen bahçe bitkileri tanıtılır, ekolojik istekler, çoğaltım ve yetiştirme prensipleri öğretilir. Bu ders, programın temel taşını oluşturur ve öğrencilere bahçeciliğin geniş spektrumunu tanıtır.

Dijital Okuryazarlık (DOY102) Dijital çağın gerektirdiği temel bilgisayar becerileri, ofis yazılımları, internet kullanımı ve dijital güvenlik konularında yetkinlik kazandırılır.

Genel Ekonomi (EKO104) | 2-0 Kredi Ekonominin temel kavramları, üretim faktörleri, fiyat-tüketim-üretim-maliyet teorileri, para-bankacılık, dış ticaret ve millî gelir konuları işlenir. Tarımsal ekonominin anlaşılması için gerekli makroekonomik temeller atılır.

Genetik (GEN114) | 3-0 Kredi Mendel genetiği ve prensipleri, gen interaksiyonları, eşey belirlenmesi, bağlantı ve crossing-over, kantitatif ve populasyon genetiği, kromozomal kalıtım, mutasyonlar ve evrim konuları derinlemesine işlenir. Bitki ıslahı derslerinin temelini oluşturan kritik bir derstir.

Yabancı Dil-II / İngilizce (ING104) | 2-0 Kredi İngilizce becerilerinin üst seviyeye çıkarılması, akademik İngilizce okuma-yazma ve bilimsel terminoloji kullanımı geliştirilir.

Meteoroloji (MET106) | 2-0 Kredi Atmosferin yapısı, basınç, rüzgarlar, sıcaklık, nem, yağış çeşitleri, cephe sistemleri ve hava kütleleri öğretilir. Meteoroloji elemanları ile bitki gelişimi arasındaki ilişkiler, fenoloji ve tarımsal klimatoloji konuları işlenir. Öğrenciler, iklim verilerini yorumlayarak tarımsal planlamaya aktarma yetisi kazanırlar.

Tarımsal Ekoloji (TEK108) | 2-0 Kredi Ekolojik kavramlar, ekosistem öğeleri, besin dengesi, enerji akımı ve biyokimyasal döngüler öğretilir. Agroekosistem kavramı, iklim-toprak faktörleri ve bunların bitki yetiştiriciliği ile ilişkileri ele alınarak, sürdürülebilir tarım anlayışının temelleri atılır.

Toprak Bilgisi (TPD112) | 3-2 Kredi Toprak oluşumu, ana materyal, ayrışma olayları, toprak profili, sınıflandırılması, fiziksel ve kimyasal özellikleri, toprak kolloidleri, reaksiyon, su, organik madde, hava ve sıcaklık konuları teorik ve uygulamalı olarak işlenir. Bu ders, bitki besleme ve gübreleme derslerinin temelini oluşturur.

Türk Dili-II (TUR102) | 2-0 Kredi Sözlü iletişim becerileri, hazırlıklı ve hazırlıksız konuşma teknikleri, diksiyon, vurgu, tonlama ve çeşitli konuşma türlerinde pratik uygulamalar yapılır.

---

🌿 İKİNCİ YIL: MESLEKİ TEMELLERİN OLUŞTURULDUĞU DÖNEM

3. Yarıyıl: Bahçecilik Bilimlerine Derinlemesine Dalış

Genel Sebzecilik (BAH213) | 3-2 Kredi Sebze yetiştiriciliğinin temel prensipleri! Sebzenin tanımı, tarihsel gelişimi, sınıflandırılması, çoğaltım teknikleri, Dünya ve Türkiye istatistikleri, gen merkezleri, döllenme biyolojisi ve ekolojik faktörler kapsamlı olarak işlenir. Teorik bilgilerle birlikte laboratuvar ve sera uygulamaları yapılır.

Organik Tarım (BAH215) | 2-0 Kredi Sürdürülebilir tarım teknikleri, organik tarımın felsefi temelleri, dünya ve Türkiye'deki gelişimi, yetiştirme teknikleri, konvansiyonel tarımdan farkları, organik girdi kullanımı, kontrol-sertifikasyon sistemleri, hasat, kalite standardizasyonu ve pazarlama konuları işlenir.

Bitki Besleme (BES207) | 3-0 Kredi Yapraktan besin elementi alınması, gübreler ve gübreleme stratejileri, makro ve mikro besin elementlerinin (N, P, K, S, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn, Mn, B, Mo, Cl) toprak ve bitki sistemlerindeki durumu, fizyolojik rolleri, noksanlık ve fazlalık semptomları detaylı olarak öğretilir. Tuzluluk ve bitki besleme-hastalık ilişkileri ele alınır.

Bitki Fizyolojisi (BİF211) | 2-0 Kredi Bitki anatomisi, su ilişkileri, fotosentez ve solunum süreçleri, mineral alımı ve taşınması, fotosentez ürünleri, bitki hormonları (teşvik edici ve sınırlayıcı), dinlenme ve çiçeklenme fizyolojisi öğretilir. Abiyotik stresler (ışık, sıcaklık, su, tuz, ağır metal) bitkilerin fizyolojik tepkileri incelenir.

Tarım Makinaları (BSM203) | 3-0 Kredi Türkiye'de tarımsal mekanizasyon seviyesi, traktörler, toprak işleme ekipmanları, ekim-dikim-gübreleme makinaları, bitki koruma ekipmanları, sulama sistemleri, hasat-harman makinaları, bahçe makinaları, sera mekanizasyonu ve ekipman seçimi konuları işlenir.

Tarımsal Yapılar ve Sulama (BSM205) | 3-0 Kredi Sulama sistemleri ve projeleri, toprak-bitki-su ilişkileri, bitki su tüketimi, sulama zamanı ve süresi, arazi tesviyesi, yüzey sulama, yağmurlama ve damla sulama yöntemleri, sulama suyu kalitesi, sorunlu topraklar, drenaj sistemleri detaylı olarak öğretilir.

Bitki Koruma (BTK209) | 3-0 Kredi Kültür bitkilerinde zarar yapan önemli böceklerin morfolojisi, anatomisi, fizyolojisi ve ekolojisi, bitki hastalıkları, yabancı otlar ve bunlarla savaşım yöntemleri (kültürel, biyolojik, kimyasal, entegre mücadele) öğretilir.

Tarım Ekonomisi (TRE201) | 3-0 Kredi Tarımsal faaliyet, tarımın Türkiye ekonomisindeki önemi, ekonomik kavram ve prensipler, üretim faktörleri, tarımsal işletmecilik, işletme tip ve çeşitleri, ekim nöbeti, yatırımlar, risk-belirsizlik ve maliyet hesaplama konuları işlenir.

4. Yarıyıl: Bahçecilik Uzmanlaşmasının Başlangıcı

Genel Meyvecilik (BAH204) | 3-2 Kredi Türkiye ve Dünya meyve üretimi, meyve bahçelerinin tesisi, anaç-kalem ilişkileri, çoğaltma yöntemleri, terbiye sistemleri, budama, gübreleme, sulama, hastalık-zararlı yönetimi gibi meyve yetiştiriciliğinin temel prensipleri teorik ve uygulamalı olarak öğretilir.

Moleküler Biyoloji (BAH214) | 2-2 Kredi DNA ve RNA yapısı, gen ekspresyonu, protein sentezi, moleküler klonlama, PCR teknikleri, genetik mühendisliği ve biyoteknolojik uygulamaların temel prensipleri öğretilir.

Ölçme Bilgisi (BSM206) | 2-2 Kredi Arazi ölçmeleri, alan hesaplama, nivelman, teodolit kullanımı, profil çizimi, tesviye eğrileri, yüzey nivelmanı gibi tarımsal arazilerin planlanması için gerekli topografik bilgiler uygulamalı olarak öğretilir.

Hayvan Yetiştirme ve Besleme (HAY208) | 2-0 Kredi Hayvancılığın tarım içindeki yeri, hayvan davranışları, büyüme-gelişme, üreme fizyolojisi, laktasyon, yumurta üretimi gibi konular öğretilerek, bahçecilik ile hayvancılık entegrasyonunun temelleri atılır.

İstatistik (IST210) | 3-0 Kredi Tanımlayıcı istatistik, olasılık teorisi, örnekleme yöntemleri, hipotez testleri, korelasyon ve regresyon analizi öğretilerek, öğrencilerin bilimsel veri analizi yapabilme becerileri geliştirilir.

Tarla Bitkileri (TRB202) | 2-2 Kredi Tahıllar, yemeklik tane baklagiller, endüstri bitkileri, yem bitkileri, baharat ve ilaç bitkilerinin morfolojik özellikleri ve yetiştirme teknikleri öğretilerek, öğrencilerin tarla tarımı ile ilgili bilgi sahibi olmaları sağlanır.

Tarımsal Yayım ve Haberleşme (TRE212) | 1-0 Kredi İnsan kaynağı geliştirme, teknoloji transferi, yayım eğitiminin prensipleri, benimseme ve yayılma süreci, iletişim teknikleri öğretilerek, öğrencilerin çiftçilerle etkin iletişim kurabilme yetenekleri geliştirilir.

Lisans Ortak Seçmeli Ders (OSD202) | 2-0 Kredi Üniversite genelinde sunulan ortak seçmeli derslerden biri alınarak, öğrencilerin interdisipliner bakış açısı kazanmaları sağlanır.

---

🍇 ÜÇÜNCÜ YIL: UZMANLAŞMANIN BAŞLADIĞI DÖNEM

5. Yarıyıl: İleri Düzey Uygulamalar ve Araştırma Metodolojisi

Araştırma Deneme Yöntemleri (ADM305) | 3-1 Kredi Bilimsel araştırma tasarımı, deneme planlaması, arazi aplikasyonu, veri toplama, istatistiksel analiz, varyans analizi (ANOVA), ortalama karşılaştırma testleri ve sonuçların yorumlanması detaylı olarak öğretilir. Bu ders, bitirme tezi ve lisansüstü eğitim için kritik öneme sahiptir.

Kültür Sebzeleri-I (BAH301) | 3-0 Kredi Domates, biber, patlıcan, hıyar gibi önemli sebze türlerinin detaylı morfolojisi, fenolojisi, ekolojik istekleri, çeşit özellikleri, yetiştirme teknikleri, hastalık-zararlı yönetimi öğretilir.

Genel Bağcılık (BAH303) | 3-1 Kredi Asmanın botanik özellikleri, bağcılık tarihçesi, dünya ve Türkiye bağcılığı, üzüm çeşitleri, anaçlar, çoğaltma teknikleri, bağ tesisi, terbiye sistemleri, budama, bakım işlemleri, hastalık-zararlı yönetimi teorik ve uygulamalı olarak öğretilir.

Peyzaj Mimarlığı (BAH307) | 2-1 Kredi Peyzaj kavramı, çevre duyarlılığı, peyzaj tasarım prensipleri, bitki materyali seçimi, sert ve yumuşak peyzaj elemanları öğretilerek, öğrencilerin temel peyzaj tasarım becerisi kazanmaları sağlanır.

Mesleki Uygulama-I (BAH309) | 0-4 Kredi Öğrenciler, bölüm laboratuvarları, seraları ve deneme alanlarında teorik bilgilerini pratiğe dönüştürerek, bahçecilik uygulamalarında deneyim kazanırlar.

Entomoloji (ENT311) | 3-1 Kredi Böceklerin dış-iç morfolojisi, anatomisi, fizyolojisi, sınıflandırılması, üreme-gelişme-başkalaşım, beslenme davranışları, böcek ekolojisi, entegre zararlı yönetimi ve tarımsal savaş yöntemleri, zararlı akar ve nematodlar detaylı olarak işlenir.

Seçmeli Dersler (SEÇ-1, SEÇ-2) Öğrenciler, ilgi alanlarına göre seçmeli dersler alarak uzmanlaşma yönlerini belirlerler.

6. Yarıyıl: Örtüaltı ve İleri Yetiştirme Teknikleri

Örtüaltı Sebzeciliği (BAH302) | 3-0 Kredi Seracılığın tarihçesi ve önemi, sera tipleri, sera yerinin seçimi, planlama prensipleri, yapı malzemeleri, iklim düzenlemesi (ısıtma, soğutma, havalandırma), sera toprağı hazırlığı, sulama-drenaj sistemleri, topraksız kültür sistemleri (hidroponik, aeroponik, substrat kültürü) ve örtüaltı sebze üretim stratejileri detaylı olarak öğretilir.

Bahçe Bitkilerinde Tohumculuk (BAH306) | 0-4 Kredi Tohum bilimi terminolojisi, tohum kalitesi, tohum üretiminin kritik aşamaları, heterosis ve heterobeltiosis, yeni çeşit oluşturma, hat ve çeşit geliştirme çalışmaları uygulamalı olarak öğretilir.

Özel Bağcılık (BAH308) | 3-2 Kredi Asmanın vegetatif ve generatif organları, döllenme biyolojisi, genetik yapı ve ıslah, bağ bozumu esasları, üzüm muhafazası ve pazara hazırlama teknikleri ayrıntılı ve uygulamalı olarak öğretilir.

Mesleki Uygulama-II (BAH309) | 0-4 Kredi Öğrenciler, özel bağcılık, örtüaltı yetiştiriciliği ve tohumculuk konularında yoğun pratik çalışmalar yaparlar.

Meyve Sebze Değerlendirme (BAH312) | 3-0 Kredi Bahçe ürünlerinin işlenmesi, meyve suyu, konsantre, konserve, dondurulmuş ürünler, kurutma teknikleri, fermentasyon, reçel-marmelat üretimi gibi değerlendirme yöntemleri öğretilir.

Fitopatoloji (BTK304) | 3-0 Kredi Bitki hastalıklarının tanısı, hastalık döngüleri, patojen türleri (fungal, bakteriyel, viral, fitoplazma), epidemiyoloji, hastalık yönetimi stratejileri, kimyasal, biyolojik ve kültürel mücadele yöntemleri detaylı olarak işlenir.

Seçmeli Dersler (SEÇ-3, SEÇ-4) Öğrenciler, kariyer hedeflerine uygun seçmeli dersler alarak uzmanlık alanlarını derinleştirirler.

---

🎓 DÖRDÜNCÜ YIL: UZMANLAŞMA VE MESLEKİ YETKİNLİK DÖNEMİ

7. Yarıyıl: İleri Düzey Bahçecilik Uygulamaları

Bahçe Bitkileri Islahı (BAH401) | 3-0 Kredi Bitki ıslahının temel prensipleri, ıslah amaçları ve hedefleri, ıslah yöntemleri (seleksiyon, melezleme, mutasyon, poliploidizasyon), heterosis, hibrit çeşit geliştirme, moleküler marker destekli ıslah, doku kültürü ve genetik mühendisliği uygulamaları, biyoteknolojik ıslah teknikleri kapsamlı olarak öğretilir.

Bahçe Bitkilerinin Muhafaza ve Pazara Hazırlanması (BAH403) | 3-0 Kredi Hasat zamanı ve teknikleri, hasat sonrası fizyoloji, solunum-transpirasyon, etilen üretimi ve etkisi, olgunlaştırma, ambalaj evi uygulamaları, sınıflandırma, paketleme, soğuk hava depoları, kontrollü atmosfer (CA) depolama, modifiye atmosfer (MA) paketleme, depo hastalıkları ve taşıma teknikleri detaylı olarak işlenir.

Sert Çekirdekli Meyve Türleri (BAH405) | 3-2 Kredi Erik, şeftali, nektarin, kiraz, vişne ve kayısının sistematik, morfolojik, fenolojik, pomolojik özellikleri, yetiştirme teknikleri, çeşitleri, anaçları, budama sistemleri, hastalık-zararlı yönetimi, hasat ve muhafaza teknikleri teorik ve uygulamalı olarak öğretilir.

Yumuşak Çekirdekli Meyve Türleri (BAH407) | 3-2 Kredi Elma, armut, ayva gibi yumuşak çekirdekli meyvelerin sistematik, morfolojik özellikleri, yetiştirme teknikleri, yoğun dikim sistemleri, çeşit-anaç kombinasyonları, terbiye sistemleri, hasat ve depolama teknolojileri öğretilir.

Süs Bitkileri Yetiştiriciliği-I (BAH409) | 2-2 Kredi Dış mekan kesme çiçekleri (gül, karanfil, gerbera, lisianthus) ve bahçe çiçeklerinin (petunya, begonvil, sardunya) morfolojisi, ekolojisi, çoğaltma ve yetiştirme teknikleri, ticari üretim stratejileri öğretilir.

Bitirme Tezi-I (BAH411) | 0-2 Kredi Öğrenciler, danışman öğretim üyesi gözetiminde bir araştırma konusu belirler, literatür taraması yapar ve araştırma tasarımını oluştururlar.

Staj-I (BAH413) | 0-4 Kredi Öğrenciler, 215 iş günü süreyle bölümde dönem içi staj yaparak, tüm bahçecilik uygulamalarında yoğun pratik deneyim kazanırlar.

Seçmeli Ders (SEÇ-5) | 2-0 Kredi

8. Yarıyıl: Mezuniyet ve Profesyonel Hazırlık

Sert Kabuklu Meyve Türleri (BAH402) | 3-0 Kredi Fındık, ceviz, kestane, badem ve Antep fıstığının sistematik, morfolojik, pomolojik, ekolojik özellikleri, dünya ve Türkiye üretim durumu, çeşit ve anaçları, yetiştirme teknikleri, çiçeklenme-döllenme, hasat, kurutma ve depolama teknikleri detaylı olarak öğretilir.

Bahçe Bitkilerinde Biyoteknoloji (BAH404) | 2-1 Kredi Doku kültürü teknikleri (mikro çoğaltım, kallus kültürü, süspansiyon kültürü, protoplast kültürü), genetik transformasyon, transgenesis, gen susturma, CRISPR-Cas9 genom düzenleme, moleküler marker uygulamaları, in vitro koruma yöntemleri öğretilir.

Üzümsü Meyveler (BAH408) | 3-2 Kredi Çilek, ahududu, böğürtlen, dut gibi üzümsü meyvelerin sistematik, morfolojik özellikleri, çoğaltma teknikleri (stolon, rhizom, meristem kültürü), yetiştirme sistemleri (açık alan, sera, topraksız tarım), çeşitleri, bakım işlemleri, hasat ve muhafaza yöntemleri öğretilir.

Bitirme Tezi-II (BAH411) | 0-2 Kredi Öğrenciler, belirlenen araştırma projesini tamamlar, verileri analiz eder, sonuçları yorumlar ve tez raporunu hazırlayarak sunuş yaparlar.

Staj-II (BAH414) | 0-4 Kredi Öğrenciler, 215 iş günü süreyle bölümde dönem içi staj yaparak, son yarıyıl derslerinin uygulamalarını gerçekleştirirler.

Topraksız Tarım Uygulamaları (BAH420) | 2-2 Kredi Topraksız tarımın prensipleri, sistemleri (NFT, DFT, damla sistemi, aeroponik), substrat tipleri (perlit, vermikülit, cocopeat, rockwool), besin solüsyonu hazırlama, EC-pH yönetimi, sebze ve süs bitkilerinde topraksız üretim uygulamaları öğretilir.

Seçmeli Dersler (SEÇ-6, SEÇ-7) Öğrenciler, kariyer planlarına uygun son seçmeli derslerini alarak mezuniyet hazırlıklarını tamamlarlar.